Reklamacja po zabiegu kosmetycznym – kiedy salon ponosi odpowiedzialność?


Niezadowolenie z efektu zabiegu, zarzut nieprawidłowego wykonania usługi, podrażnienie skóry czy żądanie zwrotu pieniędzy – to sytuacje, z którymi może spotkać się każdy salon kosmetyczny. Nie każda reklamacja oznacza jednak, że przedsiębiorca popełnił błąd i musi spełnić wszystkie żądania klientki.

W praktyce spory często dotyczą tego, czy rezultat odbiegał od wcześniejszych ustaleń, czy zabieg został przeprowadzony z należytą starannością i czy powstały problem rzeczywiście można przypisać osobie wykonującej usługę.

Dla właściciela salonu ważne jest nie tylko prawidłowe rozpatrzenie reklamacji, ale również umiejętność oceny, jakie roszczenia mogą przysługiwać klientce i w jakich okolicznościach można odmówić ich uwzględnienia.

Niezadowolenie z efektu zabiegu a odpowiedzialność salonu

Klientka ma prawo zgłosić zastrzeżenia, jeżeli uważa, że usługa została wykonana nieprawidłowo. Podstawą oceny odpowiedzialności przedsiębiorcy są przede wszystkim przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, w szczególności art. 471 KC.

Nie oznacza to jednak, że każde niezadowolenie z rezultatu zabiegu automatycznie uzasadnia roszczenie finansowe.

Przykładowo:

  • nierównomiernie wykonana stylizacja paznokci może wskazywać na nieprawidłowe wykonanie usługi;
  • kolor makijażu permanentnego wyraźnie odbiegający od uzgodnionego może uzasadniać reklamację;
  • nietrwałość stylizacji może być podstawą zastrzeżeń, jeżeli nie odpowiadała uzgodnionym właściwościom usługi;
  • podrażnienie skóry po zabiegu wymaga ustalenia jego przyczyny i oceny, czy zachowano odpowiednie zasady bezpieczeństwa;
  • niezadowolenie z efektu, który odpowiadał wcześniejszym ustaleniom, nie musi oznaczać odpowiedzialności salonu.

Znaczenie ma zatem nie tylko końcowy wygląd, ale również charakter usługi, wcześniejsze uzgodnienia, sposób jej wykonania i okoliczności powstania problemu.

Jakich roszczeń może dochodzić niezadowolona klientka?

W zależności od rodzaju umowy i okoliczności sprawy klientka może domagać się różnych sposobów rozwiązania problemu. Nie istnieje jedna zasada, zgodnie z którą każda reklamacja musi kończyć się zwrotem całej zapłaconej kwoty.

W grę mogą wchodzić przede wszystkim:

Poprawienie nieprawidłowo wykonanej usługi.

Jeżeli wada może zostać usunięta, możliwym rozwiązaniem jest wykonanie korekty. Trzeba jednak uwzględnić rodzaj zabiegu, bezpieczeństwo klientki i to, czy poprawka rzeczywiście może doprowadzić do uzgodnionego rezultatu.

Obniżenie wynagrodzenia lub zwrot części zapłaty.

Jeżeli usługa nie odpowiadała ustaleniom, klientka może w określonych okolicznościach dochodzić odpowiedniego rozliczenia finansowego. Zakres ewentualnego obniżenia powinien uwzględniać charakter i znaczenie nieprawidłowości.

Zwrot całej zapłaconej kwoty.

Takie żądanie może być uzasadnione w określonych sytuacjach, ale nie przysługuje automatycznie przy każdym niezadowalającym efekcie. Konieczna jest ocena podstawy prawnej roszczenia, rodzaju umowy i charakteru naruszenia.

Odszkodowanie lub zadośćuczynienie.

Jeżeli w związku z zabiegiem doszło do szkody majątkowej albo naruszenia dóbr osobistych, klientka może próbować dochodzić dalszych roszczeń. Przykładem może być uszkodzenie skóry, powstanie blizn czy konieczność poniesienia kosztów leczenia. W takich sprawach znaczenie mają m.in. przesłanki odpowiedzialności cywilnej, związek przyczynowy oraz dowody potwierdzające rozmiar szkody.

Właściciel salonu powinien więc unikać automatycznego uznawania każdego żądania, ale również pochopnego odrzucania reklamacji.

Czy salon odpowiada za każdą reakcję organizmu?

Nie. Niepożądana reakcja skóry lub organizmu nie musi oznaczać, że zabieg został wykonany nieprawidłowo. Z drugiej strony samo powołanie się na indywidualną reakcję klientki nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności, jeżeli problem wynikał z braku należytej staranności.

W konkretnej sprawie trzeba ustalić m.in.:

  • czy zabieg został poprzedzony właściwą oceną możliwości jego wykonania;
  • czy zastosowano odpowiednią metodę i preparaty;
  • czy przestrzegano zaleceń producenta i zasad bezpieczeństwa;
  • czy klientka została poinformowana o możliwych reakcjach i ograniczeniach;
  • czy przekazała informacje istotne dla bezpieczeństwa zabiegu;
  • czy stosowała się do zaleceń przekazanych po jego wykonaniu.

Przykładowo wystąpienie podrażnienia po zabiegu nie przesądza jeszcze o błędzie kosmetologa. Inaczej należy jednak ocenić sytuację, w której reakcja była następstwem zastosowania niewłaściwego preparatu, pominięcia istotnych przeciwwskazań albo nieprawidłowej techniki.

Szczególnie poważnie należy traktować zgłoszenia dotyczące oparzeń, zakażeń, uszkodzeń oczu czy trwałych zmian skórnych. W takich przypadkach nie powinno się ograniczać postępowania do standardowej procedury reklamacyjnej. Priorytetem jest bezpieczeństwo klientki, odpowiednia pomoc i zabezpieczenie informacji o zdarzeniu.

Kto musi udowodnić, że doszło do nieprawidłowego wykonania usługi?

To istotna kwestia w przypadku sporu, który trafia do sądu.

Zgodnie z art. 471 KC dłużnik jest zobowiązany do naprawienia szkody wynikającej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że jest to następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.

W praktyce klientka powinna wykazać okoliczności uzasadniające jej roszczenie, w tym istnienie zobowiązania i jego niewykonanie lub nienależyte wykonanie. Jeżeli dochodzi odszkodowania, istotne będzie również wykazanie szkody oraz związku przyczynowego. Przepis art. 471 KC przewiduje jednak domniemanie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania nastąpiło z przyczyn, za które dłużnik odpowiada.

Oznacza to, że salon nie powinien zakładać, iż wystarczy zakwestionować zarzuty klientki. W razie sporu istotne będzie przedstawienie okoliczności wskazujących na prawidłowy przebieg usługi i brak podstaw do przypisania przedsiębiorcy odpowiedzialności.

Znaczenie mogą mieć m.in. karta klientki, informacje o wykonanym zabiegu, zdjęcia, korespondencja, zalecenia pozabiegowe oraz zeznania osób uczestniczących w zdarzeniu.

Warto pamiętać, że dokumentacja nie gwarantuje wygrania sporu, ale może mieć istotne znaczenie dla oceny jego okoliczności. Szerzej o jej roli pisałem w artykule dotyczącym odpowiedzialności za zabiegi kosmetyczne i znaczenia dokumentacji.

Ile czasu salon ma na odpowiedź na reklamację?

Jeżeli reklamację składa konsument, przedsiębiorca powinien co do zasady udzielić odpowiedzi w terminie 14 dni od jej otrzymania.

Obowiązek ten wynika z art. 7a ustawy o prawach konsumenta. Jeżeli przedsiębiorca nie udzieli odpowiedzi w ustawowym terminie, uważa się, że uznał reklamację. Odpowiedź należy przekazać na papierze lub innym trwałym nośniku, np. pocztą elektroniczną.

Ważne jest, że termin dotyczy udzielenia odpowiedzi, a niekoniecznie zakończenia wszystkich czynności związanych z rozwiązaniem problemu.

Dlatego nawet jeżeli salon potrzebuje dodatkowego czasu na ocenę sprawy, nie powinien pozostawiać zgłoszenia bez odpowiedzi. Warto odnotować datę jego otrzymania i odpowiednio wcześnie przygotować stanowisko.

Kiedy salon może odmówić uznania reklamacji?

Odmowa może być uzasadniona, jeżeli po analizie okoliczności nie ma podstaw do przyjęcia, że usługa została wykonana nieprawidłowo lub że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za zgłaszany problem.

Przykładowo może to dotyczyć sytuacji, gdy:

  • efekt odpowiadał wcześniejszym ustaleniom, a klientka zmieniła oczekiwania po wykonaniu usługi;
  • problem wynikał z okoliczności niezależnych od salonu, których nie można było racjonalnie przewidzieć ani im zapobiec;
  • klientka nie stosowała się do przekazanych zaleceń, a jej zachowanie miało znaczenie dla powstania problemu;
  • zgłoszone zastrzeżenia nie znajdują potwierdzenia w dostępnych informacjach i dowodach.

Nie wystarczy jednak ogólne stwierdzenie, że salon nie odpowiada za efekty zabiegów. Każdą reklamację należy rozpatrzyć indywidualnie.

Odmowa powinna odnosić się do konkretnych zarzutów klientki, przedstawiać ustalenia salonu i wyjaśniać, dlaczego przedsiębiorca nie znajduje podstaw do uwzględnienia żądania.

Nie warto również opierać odmowy wyłącznie na zapisie regulaminu, który z góry wyłącza odpowiedzialność za rezultat usługi. Takie postanowienia nie mogą pozbawiać konsumenta praw wynikających z przepisów.

Co zrobić, gdy reklamacji towarzyszy groźba negatywnej opinii?

Zdarza się, że klientka oprócz żądania zwrotu pieniędzy zapowiada wystawienie negatywnej opinii w Google, publikację zdjęć w mediach społecznościowych albo opisanie sprawy na grupach branżowych.

W takiej sytuacji salon powinien oddzielić ocenę reklamacji od publicznej komunikacji.

Nie należy odpowiadać agresywnie, ujawniać danych klientki ani publikować prywatnej korespondencji czy zdjęć z dokumentacji zabiegowej. Nawet jeżeli przedsiębiorca uważa zarzuty za nieuzasadnione, ujawnienie informacji o kliencie może prowadzić do kolejnego sporu, tym razem dotyczącego prywatności, dóbr osobistych lub ochrony danych osobowych.

Jeżeli negatywna opinia zawiera nieprawdziwe informacje, narusza dobra osobiste albo przekracza granice dopuszczalnej krytyki, można rozważyć podjęcie odpowiednich działań prawnych. Nie każda krytyczna recenzja jest jednak bezprawna – klient ma prawo opisać swoje rzeczywiste doświadczenia, również wtedy, gdy są one niekorzystne dla salonu.

Najbezpieczniej jest udzielić krótkiej, rzeczowej odpowiedzi, bez omawiania szczegółów konkretnego zabiegu i bez ujawniania informacji dotyczących klientki.

Jak ograniczyć ryzyko sporów z klientkami?

Nie da się całkowicie wyeliminować reklamacji, ale można ograniczyć ryzyko nieporozumień i ułatwić późniejszą ocenę zgłoszenia.

Właściciel salonu powinien zadbać przede wszystkim o:

  • jasne określenie zakresu usługi i jej ceny;
  • rzetelne informowanie o możliwych efektach i ograniczeniach zabiegu;
  • właściwą kwalifikację klientki do wykonania procedury;
  • dokumentowanie istotnych informacji dotyczących wizyty;
  • przekazywanie zaleceń dotyczących postępowania po zabiegu;
  • ustalenie wewnętrznej procedury przyjmowania i rozpatrywania reklamacji;
  • sprawdzenie zakresu ochrony ubezpieczeniowej OC.

Warto również przeanalizować regulamin salonu. Powinien on porządkować zasady współpracy z klientami, ale nie może zawierać zapisów, które bezprawnie wyłączają odpowiedzialność przedsiębiorcy lub ograniczają ustawowe uprawnienia konsumentów.

Podsumowanie

Reklamacja po zabiegu kosmetycznym nie oznacza automatycznie, że salon musi zwrócić pieniądze lub ponieść odpowiedzialność za niezadowolenie klientki. Każda sprawa wymaga ustalenia, czy doszło do nieprawidłowego wykonania usługi, jakie były przyczyny problemu i czy istnieją podstawy do dochodzenia określonych roszczeń.

Dla właściciela salonu szczególnie ważne jest rozróżnienie subiektywnego niezadowolenia od rzeczywistego naruszenia obowiązków przedsiębiorcy. Równie istotne jest terminowe udzielanie odpowiedzi, zachowanie dokumentacji i unikanie pochopnych deklaracji finansowych.

W przypadku poważniejszych powikłań, roszczeń odszkodowawczych lub zapowiedzi postępowania sądowego warto przeanalizować sprawę przed podjęciem decyzji o uznaniu reklamacji.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Ocena odpowiedzialności salonu wymaga uwzględnienia rodzaju usługi, treści uzgodnień z klientką oraz okoliczności konkretnej sprawy.